< Wortelvoet en wortels

De wortelvoet is de basis van een bonsai. Het wordt ook wel de geboorte van de boom genoemd. Deze moet, afhankelijk van de stijl van de boom, aan bepaalde eisen voldoen. Een rechtopgaande boom bv. moet een mooi radiaal gespreide wortelvoet hebben. Alle wortels dienen van ongeveer gelijke dikte te zijn. De wortels dienen, net als de takken, een tapsheid te bezitten en in dunnere secundaire wortels over te gaan.

Imposante wortelvoet

De wortels zijn bij voorbaat vrij van wonden, voormalige snoeiwonden zijn netjes en glad geheeld. Wortels die ingroeien in de stam, of in elkaar vergroeit zijn, zijn niet gewenst. Ook kruisende wortels of wortels met een omgekeerde tapsheid zijn niet wenselijk. De wortels moeten vloeiend over gaan in de stam. Geënte wortels moeten goed vergroeit - en liefst onzichtbaar geënt zijn. De bast op de zichtbare wortels heeft vaak dezelfde karakteristieken als de bast op de stam.

Imposante wortelvoet

Een cascade zal in de natuur vaak aan één zijde van de boom meer prominente - en aan de andere zijde van de boom minder prominente wortels laten zien: de zogenaamde trekkende en duwende wortels. Een cascade bonsai zal dit dus ook moeten laten zien. De wortels die het zwaarst belast worden, door de beweging en balans van de boom, zullen zwaarder zijn dan de wortels die het gewicht van de boom niet dragen. Een rechtopgaande hellende stijl zal, om geloofwaardig over te komen, ook zwaardere wortels aan een zijde laten zien die de boom ondersteunen. Gelijke, dunne radiaal gespreide, wortels zullen het verhaal van zo een boom niet ondersteunen.

Een “wortels over rots” stijl ,of een boom die hoog op zijn wortels staat, is een aparte stijl die zijn uitstraling hoofdzakelijk aan zijn aparte groeiwijze dankt. Dit betekent dat er extra aandacht aan de wortels is gegeven. Deze wortels zijn bepalend voor de indruk die de boom geeft. Natuurlijk dienen deze bij de boom te passen. Rechte oninteressante wortels, zonder enige beweging, passen niet bij een boom die het moeilijk heeft en waar, door erosie, steeds meer van zijn grond is verdwenen.

Dit zijn een paar voorbeelden van specifieke aspecten bij de diverse stijlen. Het mag duidelijk zijn dat ieder bonsai uniek is en dat ook de wortels van de ene boom niet gelijk zijn aan die van een andere boom. Het beoordelen van deze wortels en de wortelvoet is ook een kwestie van gezond verstand. Iedereen zal begrijpen dat een oude eik met jonge rechte wortels, zonder tapsheid, (nog) niet een weerspiegeling kan zijn van een natuurlijk groeiende oude boom.

Buiten de esthetische aspecten zijn ook de wortels onder het grondoppervlak van belang. Zijn deze goed vertakt? Zitten er geen dikke uitstekende wortels in de pot? En zijn er voldoende haarwortels van een goede gezondheid die de boom kunnen voeden? Zeker wanneer de boom zojuist is verpot is het zaak hier op te letten. De boom zal uit de pot moeten om dit te kunnen beoordelen. Is er sprake van gezonde wortelgroei met mooie witte groeipunten? Of ruikt de wortelmassa ongezond en is er sprake van wortelrot? Je begrijpt dat dit laatste zeer ongewenst is, niet zelden zal dit voldoende reden zijn om de boom te laten " hemelen".

Als de boom de pot helemaal gevuld heeft met wortels, deze beginnen te matten of de wortelkluit hierdoor ondoordringbaar wordt, zal de boom verpot moeten worden. Zijn de netjes, die de afwaterings gaten in de pot afdekken, ingegroeid of zitten deze nog netjes in de pot? Mocht u de boom uit zijn pot kunnen halen let dan ook op of er geen grote (verse) snoeiwonden zijn. En bonsai die “af “ is heeft ook wortels die heel zijn. Oude snoeiwonden zijn overgroeit en laten geen rottende of zachte delen zien.