< Bonsai geschiedenis in Europa

Volgens de oudere literatuur is men in Europa pas in 1909 enige belangstelling beginnen te tonen voor bonsai. In dat jaar bracht een Japanse zakenman, een zeker mr. Sato, een collectie bomen naar een Londense tentoonstelling. De meeste bomen die daar verkocht werden gingen dood, omdat niemand wist hoe je ze moest verzorgen. Pas in 1950 kwam de eerste informatie over het kweken en onderhouden van bonsai vrij. Niet omdat de Japanners dit geheim wilden houden, maar omdat al hun geschriften in het Japans waren en nooit eerder vertaald werd.

In 1962 werd in Amerika de eerste bonsaivereniging buiten Japan opgericht. Dit voorbeeld werd later in vele landen gevolgd, wat resulteerde in groeiende interesse. In 1972 was een verzameling bonsai te zien op de Floriade in Nederland. Hierdoor kwam een aantal liefhebbers bijeen en werd de Nederlandse Bonsai Vereniging opgericht. Pioniers in die tijd waren Han Donkel, Maud Wesselo, Gerrit Lodder, F. Braun, F. Verschuren, J. Maris. Ook Daan Giphart was er bij mijn weten toen al bij. Andere namen die bekend kunnen klinken waren Ad Pijnenborgh, Bert van Wageningen, Ed de Groot, Daan Goekoop en Lars Z. de Liefde. 

De eerste grotere bonsai tentoonstelling in Belgie vond plaats op 2, 3 en 4 april 1976 in het Novotel te Antwerpen. In dat jaar werd ook de Belgische bonsai vereniging opgericht, en pionier in die tijd was Danny Drowart. In dat jaar waren er ongeveer 300 leden in Nederland, en iets meer dan  100 in Belgie. 

In 1977 werd dan besloten een plaatselijk afdeling "Vlaanderen" op te richten, en in 1978 was de Vlaamse Bonsai Vereniging een feit. Op de eerste vergadering op 24 september te Aalst boden zich 13 'bonsai-pioniers' aan. Eerste thema op die vergadering was het oppotten van planten in een bonsaischaal. In die tijd waren er nog zo goed als geen bonsaischalen te vinden in Belgie! Bekendere Belgische namen die toen op het toneel verschenen waren Agnes Muylaert-Luycx, Robert Windels en Marc de Beule.

De eerste bonsai kwekerijen zoals Lodder Bonsai en EDO Plant kwamen ook van de grond. En begin jaren 80 verschenen dan de eerste naar het Nederlands vertaalde boeken op het toneel, zoals "Boom in pot" van Joan Melville, "Het bonsai boek" van Koide - Kade en Takeyama en "Het praktische bonsai boek" van Han Donkel, wat een vertaling was van The essentials of bonsai. Ook uit Amerika verschijnen er naslagwerken, van o.a. John Naka en Will Valvanis. Ook termen zoals Saikei en penjing verschijnen ten tonele, na de Gentse floraliën van 1980. In Eernegam ontstaat IMBO een bonsai groot- en kleinhandel import zaak. Het juiste jaar is niet zeker bekend.

Kamer- of indoor bonsai doen de hobby aan populariteit winnen. En import uit Japan begint vlotjes verkrijgbaar te worden. Op de Floriade van 1982 stellen België en Nederland 14 dagen bonsai ten toon. Ze krijgen daarvoor ongeveer 50 vierkante meter ter beschikking en er word een instructieve videoband getoond. Bonsai center Heidelberg wordt ook een begrip in de bonsai wereld.

In 1982, 10 jaar na de oprichting, telt de NBV ongeveer 500 leden. Door publicaties, tentoonstellingen en de Floriade groeit de populariteit van bonsai gestaag. Er komt een groter aanbod van bonsai artikelen op de markt, wat zorgde voor meerverkoop, en dan weer meer populariteit. Echter verschijnen ook de eerste nadelige effecten. Door de grotere bekendheid beseffen de mensen ook dat bonsai geld waard kunnen zijn en de eerste berichten van diefstal lopen binnen bij de verenigingen. Boeken zoals Bonsai Techniques 1 en 2 van Naka, en vertaalde werken uit Japan, zijn nu verkrijgbaar in België en Nederland.

Werkgroepen en keuringsystemen ontstaan. De eerste bonsai verzorgingskalenders, boomsoortbesprekingen, bemestingsschema's, paardenmiddelen tegen ziektes, enz. zijn een feit. Bonsai wordt nu ook voor het grotere publiek bekender. In 1985 word gestart met de reeks "Boom in het zonnetje", waarin telkens de specifieke eigenschappen van bepaalde boomsoorten besproken werden.

In 1983 ontstaat in Engeland FOBBS (Federation of British Bonsai Societies) en voor het eerst word gesproken over een Europese bonsai vereniging. Volgende bekende namen verschijnen op het toneel: Peter Adams, Dan Barton, Craig Coussins, Harry Tomlinson, Peter Chan. Op uitnodiging van Paul Lezniewicz, komen bonsai afgevaardigden uit landen zoals Duitsland, Engeland, Frankrijk, Luxemburg, Zwitserland, Spanje, Italië, Nederland en België samen tijdens de eerste Europese bonsai Conventie in Heidelberg, om informeel te discussiëren over het ontstaan van de European Bonsai Association.

Verdere contacten vinden plaats op het eerste Bonsai Congress of Asociacion Espagnola Bonsai in Valencia. Tijdens de tweede British Bonsai Convention in de Keele University werd een algemeen concept voor de toekomstige vereniging uitgedokterd. Één van de coördinators was Marc De Beule. De eerste jaarlijkse samenkomst van de EBA was in Mannheim, en er werd een comité opgesteld. Peter Brown als President, Marc De Beule als Secretaris, Cees Doppenberg als schatbewaarder. Met het doel om alles formeel te maken, werd op 24 September 1984 de EBA notarieel opgericht. 

In 1989 wordt de eerste World Bonsai Convention gehouden in Omiya in Japan. De World Bonsai Friendship Federation ontstaat. De eerste bonsai magazines verschijnen. Het eerste Nederlandstalige bonsai magazine verschijnt in september 1994, onder de naam "Het Bonsai Blad". Laten zal dit overgaan in Bonsai Europe en nog later in Bonsai Focus. Eind jaren 80, begin jaren 90 verschijnen dan de volgende namen: Chye Hock Tan, William Vlaanderen, Marc Noelanders, Danny Use, Gijs Meboer, Farrand Bloch, Hotsumi Terakawa, Pius Notter, enz.

Vanaf nu kan je bijna overal cursus gaan volgen, en bonsai is nu echt bereikbaar voor iedereen.